… in het spoor van “De Zusters van Liefde van Liefde” van
Roeselare
De gebouwen, waarin Vincenthove nu is
gehuisvest, hebben tot in 1982 een andere bestemming gehad. Vroeger was
dit gebouw het hoofdklooster van de Zusters van Liefde van Roeselare.
Omdat er sinds 1975 steeds minder roepingen waren besloten de Zusters
van Liefde in 1976 om een kleiner klooster te bouwen aan de
Meensesteenweg. De Zusters van Liefde van Roeselare zijn steeds zeer
vooruitstrevend geweest. Ze zagen het niet meer mogelijk om zelf een
‘Verzorgingstehuis’ uit te bouwen. Daarom hebben zij in 1976 besloten
de gebouwen te schenken aan een organisatie om er ‘bejaardenzorg’ in te
ontwikkelen. Met deze plannen zijn de zusters naar wijlen E.H. Deken
Oost gegaan. Deze heeft enkele mensen uit Roeselare samengebracht en
samen hebben zij de V.Z.W. Bejaardenzorg Midden West Vlaanderen
opgericht. Samen met het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, de
Provincie West-Vlaanderen en de Zusters van Liefde van Roeselare
startten in 1979 de verbouwingswerken om het klooster om te bouwen tot
een ‘volwaardig aangepast rusthuis’. In 1984 waren de werken af. Maar
op het einde van de werken ontbrak er nog iets : een naam voor het
nieuwe huis. De naam Vincenthove werd gekozen : ‘hove’ verwijzend naar
‘thuis zijn’, ‘Vincent’ naar de voornaam van Vincent de Paul, de man die
in de zeventiende eeuw in de achterbuurten van Parijs de zieken en
‘mensen die niet meetelden’ van de straat opnam en voor hen een thuis
zocht. Daartoe sprak hij vrouwen aan om dit werk, dat toen helemaal
niet geapprecieerd werd, in stilte op zich te nemen. Deze vrouwen
kregen vlug de naam van ‘dochters van de Liefde’. Naar dit voorbeeld
werden er later veel zustergemeenschappen gesticht die de naam ‘Zusters
van Liefde’ dragen, zoals onze Zusters van Liefde van Roeselare.
In onze Westerse wereld is ‘zorgen voor
mensen’ zo geëvolueerd dat iedereen deze taak op zich kan nemen en die
ook als ‘een belangrijke en maatschappelijk aanvaarde job’ wordt
erkend. Eeuwen lang hebben zusters en ook broeders dit werk gedaan
omdat niemand anders dit wilde doen: tot vijftig jaar terug was dit
immers ‘minderwaardig werk’. Gelukkig zijn de tijden veranderd en zijn
er nu vele mensen die voor anderen willen zorgen, hiervoor willen
studeren en er hun levenswerk van willen maken.
Het huis Vincenthove: groeien in werking
en uitbouw van mogelijkheden
In februari 1984 opende Vincenthove zijn deuren en
83 bejaarde bewoners namen er hun intrek. Van bij de start wilde
Vincenthove ‘een open huis’ zijn waar ‘iedereen welkom’ was. Openheid
heeft zijn weerslag op medewerkers en op de accommodatie. Van
medewerkers die in Vincenthove werken wordt verlangd dat zij onze
bewoners in alle openheid bijstaan. Openheid wordt dan vertaald in
‘vriendelijkheid’, ‘respectvol omgaan’ en ‘genegen zijn’. Openheid met
zijn weerslag op de accommodatie heeft te maken met ‘vlotte
toegankelijkheid’. In Vincenthove zijn er geen bezoekuren. Familie of
vrienden kunnen altijd op bezoek komen. Alle plaatsen en toegangen zijn
vlot toegankelijk voor rolstoelgebruikers.
‘Iedereen welkom’ heeft ook eigen accenten. Van
bij de start staan wij open voor ‘alle mensen die om zorgen vragen’ en
dit ‘zonder onderscheid’: mannen, vrouwen, echtparen, mensen met veel
zorgen of mensen met minder zorgen, al of niet dementerende mensen.
In de voorbij 25
jaar is er veel veranderd. De bewoners zijn gemiddeld ouder geworden.
Aanvankelijk was de gemiddelde leeftijd 82 jaar, nu ligt ze boven de 86
jaar. Ook de zorggraad is elk jaar gestegen. Mensen leven langer,
zijn gezonder en wachten langer om naar een ‘verzorgingstehuis’ te
gaan. Ook de vragen van de bewoners zijn sterk veranderd. Deze vragen
hebben te maken met twee verschillende elementen, namelijk de ‘vorm van
zorgaanbod’ en de ‘gepersonaliseerde invulling van het zorgaanbod (‘de
zorg op maat’-gedachte)’. We werken nu met 88 medewerkers om deze
opdracht waar te maken.
Vorm van zorgaanbod – uitbouw van het
‘Woon- en Zorgcentrum Vincenthove’
Bij de start was er niet veel keuze van
zorgaanbod: thuis wonen of in een rusthuis wonen. Met de jaren kwamen
er ‘nieuwe vragen naar soorten van zorg’; Vincenthove zocht steeds naar
een passend antwoord en breidde zijn zorgaanbod uit.
Ø
Er
kwamen vragen om volledig zelfstandig te blijven wonen in aangepaste
woningen en tegelijkertijd de veiligheid te genieten van verzorging en
verpleging, als dit plots nodig moest zijn. Naast Vincenthove werd
daartoe het Serviceflatcomplex ‘De Rozelaar’ gebouwd met 30 aangepaste
flats. De Rozelaar opende zijn deuren in december 1993. Via
een verbindingsgang met Vincenthove zijn alle diensten ‘op vraag’
beschikbaar.
Ø
Er kwamen vragen om
volledig zelfstandig te blijven wonen in aangepaste woningen en
tegelijkertijd de veiligheid te genieten van verzorging en verpleging,
als dit plots nodig moest zijn. Naast Vincenthove werd daartoe het
Serviceflatcomplex ‘De Rozelaar’ gebouwd met 30 aangepaste flats. De
Rozelaar opende zijn deuren in december 1993. Via een verbindingsgang
met Vincenthove zijn alle diensten ‘op vraag’ beschikbaar.
Ø
Mensen
vroegen om tijdelijk naar Vincenthove te komen en dit omwille van
allerlei redenen: vakantie van de familieleden die dagelijks voor hen
zorgen, hospitalisatie van man of vrouw, tijdelijke onbewoonbaarheid van
het huis (brand, verbouwingswerken), revalidatie na een operatie,
palliatieve zorg als het thuis tijdelijk te zwaar geworden is, enz.
Vincenthove heeft sinds meer dan 20 jaar ‘kortverblijfkamers’. Sinds
het voorjaar van 1999 wordt Vincenthove ook erkend als
‘kortverblijfcentrum’ en dit voor 3 plaatsen.
Ø
Mensen
vroegen om overdag naar Vincenthove te komen en ‘s avonds terug naar
huis te keren. Deze vraag komt vooral vanuit twee hoeken. Mensen die
door de zorgen wat vereenzaamd aan huis gebonden zijn en één of
meerdere dagen per week in gezelschap willen doorbrengen. Ook mensen
die 7 dagen per week voor een zorgbehoevende vader, moeder of partner
zorg dragen en één dag of meerdere per week even op adem willen komen,
kunnen de zorg voor hun zorgbehoevend familielid voor die dagen aan ons
toevertrouwen. Daartoe bouwde Vincenthove in 1998 het
‘dagverzorgingscentrum Den Haard’. Het werd geopend in januari 1999 en
kan dagelijks 15 mensen ontvangen.
Ø
Maar
ook in Vincenthove zelf veranderde er veel. Vincenthove groeide al vlug
van een ‘rusthuis’ naar een ‘rust- en verzorgingstehuis’. In 1989
krijgen wij een erkenning voor 38 RVT-bedden. Van bij de start waren
het vooral ‘zorgbehoevende ouderen’ die vroegen om bij ons te komen
wonen. Daarbij is niet alleen de vraag ‘om goede en aangepaste zorg’
belangrijk maar ook ‘een aangepaste accommodatie’. Om deze vragen waar
te maken hebben wij reeds in 1990 aan de overheid gevraagd om ons huis
helemaal terug te mogen aanpassen. Wij wilden ‘een aparte afdeling
bijbouwen voor dementerende bewoners’, wij wilden een groot aantal
tweepersoonskamers en alle driepersoonskamers ombouwen tot
éénpersoonskamers of aangepaste koppelkamers. Wij wilden alle
éénpersoonskamers aanpassen om er ‘zwaar zorgbehoevende’ ouderen te
kunnen huisvesten. Wij wilden ons zorgaanbod uitbreiden met flats,
kortverblijf, en dagverzorging (zie boven). Zo groeiden wij verder
uit van ‘rust en verzorgingstehuis’ naar ‘woon- en zorgcentrum’ met
een ‘uitgebreid zorgaanbod’. In 1995 gaf de overheid ons de toelating
om dit alles te realiseren. In het voorjaar van 1996 startten de
werken en in september 1998 werd het totaal vernieuwde Woon- en
Zorgcentrum Vincenthove geopend. Vincenthove telt nu 98 woonéénheden +
3 verblijfskamers kortverblijf, waarvan 81 éénpersoonskamers en 10
tweepersoonskamers.
Ø
In het
jaar 2003 bouwden de Zusters van Liefde een verbindingsgang tussen het
bestaande klooster aan de Meensesteenweg 81 en het Woon- en zorgcentrum
Vincenthove. Een deel van het klooster werd omgebouwd tot rusthuis met
een living, een kapel, twee aangepaste badkamers, een aangepaste
personenlift en 8 volledig aangepaste kamers voor zorgbehoevende
zusters. Sinds november 2004 nemen wij deze zorg van de zusters over.
Deze uitbreiding binnen de bestaande capaciteit maakt het mogelijk om
het aantal tweepersoonskamers verder af te bouwen en het aantal
kortverblijven uit te breiden. Op dit moment, april 2008, worden nog 6
tweepersoonskamers gebruikt.
Ø
Door
een afgesloten programma met de overheid, Protocol III, wordt het aantal
rusthuisbedden (ROB) voor zwaarzorgbehoevende ouderen omgevormd tot RVT
bedden. Op 1 oktober 2007 telde ons huis 28 ROB bedden + 3 KVB én 70
RVT bedden..
Ø
In december 2002 diende de V.Z.W. Bejaardenzorg
Midden West-Vlaanderen een Zorgstrategisch Plan in bij de Vlaamse
Overheid voor het realiseren van 13 bijkomende woongelegenheden, een
nachthotel met 6 slaapplaatsen, een uitbreiding kortverblijf met 6
verblijfseenheden en een Lokaal Dienstencentrum. Dit werd goedgekeurd
op 8 augustus 2003. Een Technisch - Financieel Plan werd ingediend in
december 2003 om de werken te kunnen realiseren met overheidssubsidies
via het VIPA (Vlaams Investeringsfonds van Persoonsgebonden
aangelegenheden). In november 2006 werd dit plan goedgekeurd en het
principieel akkoord verleend. De geplande uitbreidingswerken zijn
gestart in 2007 en zullen gerealiseerd zijn tegen oktober 2008.
Gepersonaliseerde
invulling van het zorgaanbod (zorg op maat) : Het spoor van
‘Levensnabije zorg’.
De vraag naar een ‘goede en aangepaste zorg’ heeft
te maken met de manier waarop verzorgers met mensen omgaan. Je zou
kunnen zeggen dat dit accent veel meer ‘de kwaliteit’ van de zorg
beoogt. Een ‘aangepaste accommodatie’ is natuurlijk belangrijk maar
mensen hechten minstens even veel belang aan de manier waarop zij
worden aangesproken, aan de manier waarop zorgverleners met hen omgaan
en aan de manier dat zij, ondanks het verlies van mogelijkheden, hun
eigen leven mogen leiden en bepalen. Iedere bewoner is verschillend en
heeft eigen wensen waar rekening moet mee gehouden worden.
In de werking van de voorbije jaren zijn wij met
zijn allen op zoek gegaan hoe dat wij inhoudelijk de werking van
Vincenthove konden verbeteren. Dit ‘bewust inhoudelijk vorm geven’ aan
de werking, kijken naar de goede en de minder goede kanten van de
werking, deze mindere punten proberen te verbeteren en vaste afspraken
maken zodat het verbeterde niveau bewaard blijft noemt men nu
‘kwaliteitszorg’. Vincenthove heeft sinds de start nooit willen
stilzitten en heeft steeds gezocht om zijn werking te verbeteren. Hier
heeft Vincenthove ongetwijfeld een pioniersrol bekleed in Vlaanderen.
Drie belangrijke
mijlpalen ondersteunen dit kwaliteitsbeleid:
1.
De opdrachtverklaring.
In 1992 hebben wij in het vooruitzicht
van ons 10-jarig bestaan de uitdaging aangegaan om ons werk inhoudelijk
zeer kritisch te bekijken. Wat hebben wij goed gedaan in de voorbije 10
jaren, waar zijn wij in tekort geschoten en hoe willen wij in de komende
10 jaren onze werking verder uitbouwen. Dit heeft geleid tot het
uitschrijven van de opdrachtverklaring. Dit document geeft weer hoe wij
allen samen onze opdracht, namelijk het zorgen voor bejaarde mensen in
Vincenthove, willen waarmaken. Dit document hangt uit in de hall van
Vincenthove en werd symbolisch, als vorm van engagement, door alle
medewerkers ondertekend in februari 1994. In de loop van het eerste
kwartaal van het jaar 2000 werd de opdrachtverklaring herschreven en
aangepast aan de nieuwe initiatieven van de V.Z.W. en terug, als vorm
van bewust engagement door de medewerkers ondertekend.
2.
Het P.A.F.-project.
Ondanks het uitschrijven van onze
‘opdrachtverklaring’ werden we met de jaren gewaar dat wij nog niet
volledig op het goede spoor zaten. Ondanks onze ‘goede bedoelingen’
waren onze mensen niet altijd gelukkig met de manier waarop wij met hen
omgingen. Wij begrepen dat niet goed. Wij waren ‘vriendelijk’, ‘zeer
menselijk’ en ook ‘zeer deskundig’. Wij noemden het resultaat van dit
geheel ‘Warme zorg’ en toch waren er mensen die ‘echt niet gelukkig’
waren. Wij hebben terug externe begeleiding aangetrokken. Wij
hebben onze werking helemaal doorgelicht en zijn tot een zeer
belangrijke ontdekking gekomen. Als mensen meer zorgbehoevend worden
dan namen wij niet alleen deze zorg maar ook het levensritme van de
bewoner over. We ontdekten dat zeer belangrijk is dat mensen die bij
ons wonen zelf kunnen beslissen wanneer en hoe zij deze zorg willen.
Vroeger beslisten wij wanneer mensen moesten opstaan, verzorgd werden,
gingen slapen. Wij ontdekten dat wij dit niet mogen doen. Iemand die
niet zorgbehoevend is, bepaalt zelf zijn eigen levensritme. Het is
niet omdat mensen zorgbehoevend worden dat wij dit levensritme mogen
bepalen. Dit is aandacht voor de A. van het P.A.F.-project, de A. van
autonomie; de P. staat voor aandacht voor Privacy en F. staat voor
aandacht voor Familieverbondenheid. Aandacht besteden voor de laatste
twee elementen vroeg minder werk dan de aandacht voor Autonomie
realiseren. In de grond komt het erop neer dat wij ‘niets ongevraagd
doen’. Sinds de realisatie van dit project in het najaar van 1996
bepalen mensen zelf wanneer zij willen opstaan, verzorgd worden,
slapen gaan enz.
Deze wijze van omgaan heeft er toe bijgedragen dat
onze mensen zich veel meer gewaardeerd voelen. Hun eigenwaarde is
daardoor gestegen en mensen voelen zich duidelijk gelukkiger. Wij
leveren nu niet alleen ‘warme zorg’ maar proberen ‘een persoonlijk
antwoord te geven op de eigen verlangens’ van onze bewoners.
Aan alle medewerkers van Vincenthove
wordt deze wijze van werken uitgelegd en wordt gevraagd om deze correct
op te volgen omdat wij ontdekt hebben hoe belangrijk dit is.
3.
Levensnabije zorg (in een woon- en zorgcentrum) : een weg naar
een ‘betrokken(belevingsgerichte) zorgzaamheid’.
De ingeslagen weg
van meer aangepaste zorgverlening aan de persoonlijke verlangens van
bewoners (P.A.F.-project) is ongetwijfeld een goede weg gebleken.
Iedere bewoner, iedere bezoeker is een unieke persoon met een heel eigen
levensverhaal en heel eigen zorgvragen die voor éénieder een ‘absoluut
eigen en persoonlijke benadering’ vraagt. Dit individuele en
relationele accent hebben wij proberen verder uit te diepen. We hebben
sinds november 2006 onze zoektocht heel bewust verder gezet en ons
opnieuw verdiept in literatuur. Dank zij de enorme evolutie van de
laatste 10 jaren maar misschien nog meer dank zij de zo lang uitgebleven
wetenschappelijke herkenning van het ‘kwalitatieve onderzoek’ onder
impuls van vele onderzoekers en het bijzonder bv. van Professor Maria
Grypdonck, dank zij ook de uitdieping van de ethische component in de
zorgverlening, werden ons inzichten aangebracht die we in onze zoektocht
naar gepersonaliseerde zorg dienen mee te nemen. In het jaar 2007
hebben wij deze inzichten in een uitgebreide beleidsvisie proberen neer
te schrijven. We hebben ze voorgelegd en besproken op een denkdag met
de diensthoofden. Voor de werkbaarheid en de vertaling naar medewerkers
hebben wij deze inzichten proberen samen te vatten in ‘10 belemmerende
en 10 bevorderende factoren voor menswaardigheid en medemenselijkheid’
als basis van de zorgvisie. Het hele proces hebben wij een naam gegeven
: ‘Levensnabije zorg (in een Woon- en zorgcentrum) : een weg naar een
betrokken (belevingsgerichte) zorgzaamheid. In april 2007 hebben wij
een ‘Projectgroep Levensnabije zorg’ opgericht om die aangebrachte
inzichten verder vorm te geven. De resultaten worden neergeschreven in
projectfiches die wij uiteindelijk willen bundelen in een nieuwe
handreiking in de loop van 2008.
Toekomstvisie voor
het Woon- en Zorgcentrum Vincenthove .
Het ‘inhoudelijk verbeteren’ van de werking en ons
‘aanpassen aan nieuwe zorgvragen’ is zoals U merkt een ‘nooit eindigend
verhaal’. Toekomstige ouderen zullen ook in de toekomst andere
zorgvragen stellen waaraan wij in overleg een antwoord zullen moeten
blijven zoeken. Wij zullen ons moeten blijven aanpassen. Is de
accommodatie voldoende aangepast? Is onze houding, is onze manier van
omgaan en zoeken naar antwoorden op individuele vragen voldoende
‘bewonersgericht’
Ons blijvend aanpassen betekent dat we ons
voortdurend afvragen ‘zijn we goed bezig’ of ‘wat kunnen we beter’.
Aanpassen vraagt steeds om ‘alertheid’ en ‘inspanning’. Maar juist deze
inspanning en alertheid resulteert in een meer gepersonaliseerde en
aangepaste zorghouding, of bijna steeds in een warmere en meer betrokken
relatie met bewoners, bezoekers of familieleden. Dit vertaalt zich
finaal ook in een grotere arbeidsvreugde.
Het is deze weg die wij gaan en die wij graag
willen blijven gaan!
|
